పశ్చిమ, మధ్య భారతదేశంలోని సరిహద్దు రాష్ట్రాలుగా ఉన్న గిరిజన ప్రాంతాల్లో ప్రత్యేక రాష్ట్ర డిమాండ్ మరోసారి తీవ్రస్థాయిలో వినిపించింది. రాజస్థాన్, గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర రాష్ట్రాలతో పాటు కేంద్రపాలిత ప్రాంతమైన దాద్రా నగర్ హవేలీ
నుంచి వేలాది మంది గిరిజనులు తరలివచ్చి, శుక్రవారం రాజస్థాన్‌లోని బాన్స్‌వాడా జిల్లాలో ఉన్న చారిత్రక ప్రదేశం ‘మాన్‌గఢ్ ధామ్’ వద్ద భారీ బహిరంగ సభ నిర్వహించారు. ‘భీల్ ప్రదేశ్ ముక్తి మోర్చా’ ఆధ్వర్యంలో జరిగిన ఈ సభ పూర్తిగా సామాజిక ఉద్యమంగానే సాగిందని, దీనికి ఎలాంటి రాజకీయ రంగు లేదని నిర్వాహకులు స్పష్టం చేశారు. సభలో పాల్గొన్న గిరిజనులు ఏకగ్రీవంగా ఒక తీర్మానాన్ని ఆమోదించారు — నాలుగు రాష్ట్రాల్లోని గిరిజన ప్రాంతాలను ఏకం చేసి ‘భీల్ ప్రదేశ్’ పేరుతో ప్రత్యేక రాష్ట్రాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని డిమాండ్ చేశారు.
ఈ సందర్భంగా బాన్స్‌వాడా-డుంగర్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గ ఎంపీ రాజ్‌కుమార్ రోత్ ప్రత్యేక సందేశం పంపారు. ప్రస్తుతం స్విట్జర్లాండ్‌లో ఉన్న ఆయన ఫోన్ ద్వారా సభికులను ఉద్దేశించి మాట్లాడారు. దేశానికి స్వాతంత్య్రం వచ్చి దశాబ్దాలు గడుస్తున్నా గిరిజన ప్రాంతాల్లో ఆశించిన స్థాయిలో అభివృద్ధి జరగలేదని ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. నాలుగు రాష్ట్రాల ప్రభుత్వాలు ఈ ప్రాంత ప్రజల సమస్యలను పట్టించుకోకుండా నిర్లక్ష్యం చేశాయని, ఫలితంగా గిరిజనులు అభివృద్ధికి దూరమయ్యారని ఆరోపించారు.
భారత్ ఆదివాసీ పార్టీ (బీఏపీ) జిల్లా ఉపాధ్యక్షుడు వినోద్ కుమార్ ఖరాడీ కూడా సభలో ప్రసంగించారు. గిరిజన సమాజం ప్రస్తుతం వివిధ రాష్ట్రాల సరిహద్దుల మధ్య చెల్లాచెదురుగా విడిపోయిందని, దీని కారణంగా సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో నివసించే గిరిజనులు పరిపాలన, విద్య, ఆరోగ్యం వంటి ప్రతి రంగంలోనూ నష్టపోతున్నారని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ ఉద్యమం ఏ ఒక్క రాజకీయ పార్టీకి చెందినది కాదని, ఇది తమ ఉనికి, హక్కుల కోసం సాగుతున్న సమిష్టి పోరాటమని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
సభలో పాల్గొన్న పలువురు వక్తలు గిరిజన యువత ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలపై దృష్టి సారించారు. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో గిరిజనులకు రిజర్వేషన్ సదుపాయం ఉన్నప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో ఆ ప్రయోజనాలు యువతకు పూర్తిగా చేరడం లేదని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. అదేవిధంగా, వివిధ రంగాల్లో గిరిజనులపై జరుగుతున్న వివక్ష, అణచివేత ధోరణులపై కూడా వక్తలు తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. చెదురుమదురుగా ఉన్న గిరిజన ప్రాంతాలన్నింటినీ ఒకే గొడుగు కిందకు తెచ్చి ప్రత్యేక ‘భీల్ ప్రదేశ్’ రాష్ట్రంగా ఏర్పాటు చేస్తేనే సరిహద్దు ప్రాంత ప్రజల సమస్యలకు శాశ్వత పరిష్కారం లభిస్తుందని నేతలు అభిప్రాయపడ్డారు.
ఈ మహాసభకు భారత్ ఆదివాసీ పార్టీకి చెందిన పలువురు ఎమ్మెల్యేలు, ఇతర ప్రముఖ నేతలు కూడా హాజరై సంఘీభావం తెలిపారు. గమనార్హమైన విషయం ఏమిటంటే, ఈ సదస్సును ప్రతి సంవత్సరం జులై 17వ తేదీన క్రమం తప్పకుండా నిర్వహిస్తుంటారు. ఈసారి కూడా భారీ సంఖ్యలో ప్రజలు హాజరైనప్పటికీ, ఎలాంటి అవాంఛనీయ సంఘటనలు చోటుచేసుకోకుండా సభ పూర్తి క్రమశిక్షణతో, ప్రశాంత వాతావరణంలో ముగిసింది.
గిరిజన ప్రాంతాల్లో ఏళ్ల తరబడి కొనసాగుతున్న ఈ ‘భీల్ ప్రదేశ్’ డిమాండ్‌కు రాజకీయంగా ఎంతమేరకు మద్దతు లభిస్తుందనేది వేచి చూడాల్సిన అంశం. అయితే, ఏటేటా ఈ సభకు హాజరవుతున్న గిరిజనుల సంఖ్య పెరుగుతుండటం, వివిధ రాష్ట్రాల నుంచి ప్రజలు ఏకతాటిపైకి రావడం చూస్తుంటే, ఈ ఉద్యమం భవిష్యత్తులో మరింత బలం పుంజుకునే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.